Polski serwis o zdrowiu i urodzie – SubiektPoznan.pl

Artykuły o zdrowiu i urodzie wprost od najlepszych ekspertów. Dołącz do nas i dowiedz się, jak zdrowo żyć i dbać o siebie! Zdrowie, odchudzanie, uroda, choroby.

Czarnuszka siewna – Nigella sativa – Właściwości i działanie

Czarnuszka siewna – Nigella sativa – Właściwości i działanie


Niewielkie, czarne jak sama nazwa wskazuje nasiona czarnuszki są kolejnym z surowców kryjących w sobie nielichy potencjał. Pierwsze wzmianki o niej pojawiają się w Starym Testamencie, szczególnie cenili ją starożytni Egipcjanie – stąd też potoczna nazwa „złoto faraonów”. Medycyna ludowa przypisywała jej bardzo szerokie działanie lecznicze i jak później się przekonamy miała rację co do wielu przypisywanych jej aktywności.

Skład surowca:

Jeśli przyjrzymy się składowi surowca znajdziemy olejek eteryczny będący źródłem tymochinonu i nigellonu, wysoką zawartość oleju, saponiny takie jak melantyna czy hederakozyd C,  gorycze nadające charakterystyczny gorzko-pikantny posmak (nigellina) oraz garbniki.

Działanie i zastosowanie:

W lecznictwie stosujemy najczęściej nasiona albo otrzymywany z nich olej. A na co je stosujemy? Czarnuszka ostatnio jest bardzo popularnym surowcem, przypisywane są jej liczne działania, jest przedstawiana praktycznie jako panaceum (lek leczący wszystkie choroby)… i trzeba przyznać, że o ile panaceum nie istnieje i istnieć nie może, to czarnuszce jest do tego statusu całkiem blisko.

Medycyna ludowa zaleca stosowanie odwarów z nasion jako leku moczopędnego, wiatro- i żółciopędnego, przeciwrobaczego, wspomagającego laktację… Zastosowań jest jeszcze więcej. Może przejdźmy jednak do informacji otrzymanych dzięki badaniom naukowym. A jest na co zwrócić uwagę – dzięki obecności związków takch jak tymohydrochinon, czy melanina działa przeciwbakteryjnie oraz przeciwgrzybiczo – większość szczepów Candida albicans jest podatna na wyciągi z czarnuszki, ponadto nawet bakterie oporne na wiele antybiotyków musiały ulec jej skuteczności. Pojawiły się również badania wykazujące, że czarnuszka w połączeniu z miodem jest pomocna przy usunięciu Helicobacter pylori z naszego przewodu pokarmowego.

Wiele substancji zawartych w tym surowcu działa przeciwutleniająco: t-anetol, 4-terpineol, czy najsilniejszy z nich tymochinon, że o obecności garbników już nie wspomnę pl.wikipedia.org. Przyjmowanie preparatów z tej rośliny może zredukować powstawanie wolnych rodników tlenowych, zmniejszając m.in ich efekt prozapalny. A właśnie – działanie przeciwzapalne! Dzięki hamowaniu produkcji 5-lipooksygenazy olej z czarnuszki zmniejsza powstawanie prozapalnych leukotrienów odpowiedzialnych m. in. za reakcje alergiczne i powstawanie stanów zapalnych.

Dzięki temu działaniu oraz (prawdopodobnie) oddziaływaniu na receptory adenozynowe „złoto faraonów” jest skuteczne w terapii schorzeń powiązanych ze stanami zapalnymi takimi jak astma, reumatyzm, czy zmiany skórne, włączając łuszczycę.

Kolejny ze składników surowca alfa-hederyna, jak wykazały badania charakteryzuje się skutecznością przeciwko wielu nowotworom, jednak na ten temat napiszę więcej kiedy pojawią się większe badania kliniczne.

Może wystarczy tych korzystnych działań, i tak jest tego dużo? Spokojnie, kiedyś dotrzemy do końca.

Z pozostałych jakże korzystnych aktywności czarnuszki możemy wyróżnić działania przeciwcukrzycowe (obniżające poziom glukozy we krwi), przeciwmiażdżycowe (znacząco obniża poziom całkowitego cholesterolu, frakcji LDL oraz HDL-c oraz triglicerydów we krwi).

Wyciągi z czarnuszki charakteryzują się aktywnością ochronną na: układ pokarmowy (działanie przeciwwrzodowe), układ moczowy (chroni nerki przed uszkodzeniami powiązanymi np. z cukrzycą), wątrobę (najprawdopodobniej przez redukcję syntezy glutationu) oraz układ nerwowy (działają przeciwbólowo, uspokajająco, spowalniają też tempo degeneracji komórek nerwowych).

Tyle aktywności w takich małych ziarenkach. Moglibyście pomyśleć, że to już koniec, że już lepiej nie będzie. No i możecie się zdziwić, ponieważ czarnuszka w dodatku to wszystkich wymienionych wcześniej aktywności podnosi naszą odporność, przyspiesza gojenie ran i co pewnie będzie wyjątkowo ważne dla par planujących powiększenie rodziny zwiększa płodność (co prawda jak dotąd przeprowadzono tylko badania na szczurach, ale możemy spodziewać się takiego samego działania u ludzi) zarówno w przypadku kobiet i mężczyzn.

Kto powinien uważać na czarnuszkę?

Jak się okazuje – nikt. W znalezionych przeze mnie badaniach brak informacji o jakichkolwiek działaniach ubocznych, albo interakcjach – prawdziwy cud nie tylko wśród ziół, ale i wszystkich leków.

Źródła:

  • Kooti W, Hasanzadeh-Noohi Z, Sharafi-Ahvazi N, Asadi-Samani M, Ashtary-Larky D. Phytochemistry, pharmacology, and therapeutic uses of black seed (nigella sativa). Chin J Nat Med [Internet]. 2016;14(10):732-45.
  • Farooqui Z, Ahmed F, Rizwan S, Shahid F, Khan AA, Khan F. Protective effect of nigella sativa oil on cisplatin induced nephrotoxicity and oxidative damage in rat kidney. Biomed Pharmacother [Internet]. 2017;85:7-15.
  • Hashem-Dabaghian F, Agah S, Taghavi-Shirazi M, Ghobadi A. Combination of nigella sativa and honey in eradication of gastric helicobacter pylori infection. Iran Red Crescent Med J [Internet]. 2016;18(11).
  • Amin B, Hosseinzadeh H. Black cumin (nigella sativa) and its active constituent, thymoquinone: An overview on the analgesic and anti-inflammatory effects. Planta Med [Internet]. 2016;82(1-2):8-16.

Rate this post